Camino Portugues: Chafè - Afife
We waren vroeg op en dus waren we om 7 uur op pad. We hoeven vandaag maar 20 km maar zo nemen we de tijd. Het was een prachtige plaats om te verblijven. Het was nog heerlijk fris en rustig. De eerste 7 km waren dan geen probleem met hier en daar een heuveltje. We kwamen bij de Rio Lima en liepen Viana do Castelo in. Bij de grote kerk wilden we een stempel halen maar die stond achter slot en grendel. In de kerk zat een priester. Marijke vroeg of er ook een stempel was en hij nam ons mee naar een kantoortje waar we een mooi stempel kregen en we maakte een kort praatje.
Iets verder op was het Plein van de Revolutie. Vandaag is het een vrije dag in Portugal want men herdenkt dat men is gelost van de dictatuur. Daar alle barretjes nog dicht waren dronken we meegebrachte koffie met water uit de thermoskan. Lekker.
Daarna weer verder. Het pad liep de stad uit en we liepen veel op kasseien en kleinewegen. Het was vooral lieflijk. Soms liepen pelgrims ons voor bij soms liepen wij hun voorbij. Sommigen nieuw, sommigen hadden we gisteren al ontmoet.
Toen we even ergens zaten kwam er een vrouw voorbij, ze sprak ons aan en we vroegen waar ze vandaan kwam: Modena - Italië. We spraken tot haar verbazing meteen verder in het Italiaans. Ook zij was uit Porto vertrokken. Silvia was haar naam. We namen weer afscheid en liepen verder. Omdat we pas na 4 uur aan kunnen bellen in het volgende hostel vonden we een mooi grasveldje om een lange pauze te nemen.
Daarlangs passeerden ons vele pelgrims. De een stopt voor een praatje, de ander groet en gaat meteen voort.
Na ander half uur gingen we verder. Het was onderhand zonnig geworden en het was in die hitte best een uitdaging. We waren nog steeds heel vroeg en dus in een bos in de schaduw gewoon weer een lange pauze gehouden. Het was aan het pad en dus was het constant “Buen Camino” tegen iedereen. Wat veel pelgrims zijn er!
Het was heerlijk in de schaduw. Daarna het laatste stukje. Komoot (de navigatie app) was de hele dag stil geweest en dat maakt eigenlijk niet uit want de Camino staat goed aangegeven. Op een gegeven moment moesten we van de Camino afwijken omdat ons slaapadres iets af lag van de Camino. Het was een kruispunt met vele wegen. We namen dus de verkeerde weg en Komoot zei dus niets. Gelukkig kwamen we er zelf achter. Toen we terug liepen begon Komoot ineens te blèren. Nou ja!!
Om kwart over 4 kwamen we aan en werden we in een prachtig huis ontvangen door een jonge vrouw Silvia. Ze gaf ons weer een gevoel van thuis komen.
We hebben verder niet zoveel gedaan dan rustig bijkomen, douchen en wat eten. Het was weer een goede dag.

Deel 4: Documenten
Pelgrims waren niet anoniem en moesten zich kunnen legitimeren. Daartoe droegen ze onder andere aanbevelingsbrieven bij zich van pastoors, abten en bisschoppen. Onder Lodewijk de XIV werd het bij wet verplicht dergelijke documenten bij zich te dragen. Er waren twee categorieën pelgrims. Mensen door godsdienstijver aangespoord en boetelingen die verplicht waren tot een bedevaart. Pelgrims werden door Kerk en Staat beschermd. Er bestond een internationale wetgeving die van toepassing was op pelgrims om hen te beschermen. Ze reisden vaak met een vrijgeleide. In toenemende mate ontstonden er onderkomens aan de pelgrimsweg waar pelgrims konden overnachten. Zo'n Credential (geloofsbrief) draagt ook nu elke pelgrim bij zich waar hij/zij stempels in verzamelt.
Camino Portugues: Apùlia - Chafè
Vroeg op. Vandaag 24 km naar Chafe. We vertrokken om kwart over 7. Andere pelgrims waren ook zich aan het voorbereiden. Meteen op weg een filmpje ingesproken voor een jarige mede pelgrim collega die vandaag jarig was.
Het was heerlijk het eerste stuk door de bossen. Ergens op de weg kwamen we een vogeltje tegen. Het was jong en kon nog niet vliegen. Het zou zeker doodgereden worden en dus even in de berm gezet.
Na bijna 5 km kwamen we aan bij de eerste grote rivier de Rio Cavado. Daar namen we op een bankje een pauze. We nemen de tijd omdat we de slaapplaats gereserveerd hebben. Het is zo druk op de Camino dat ons van alle kanten wordt geadviseerd te reserveren en we hebben gisteren al gezien hoeveel pelgrims er zijn. Ik denk dat we alleen op de eerste dag er al 50 tegen zijn gekomen. Ook vandaag is het weer druk.
Over de brug liepen we Esposende in. Een mooi vissers stadje waar we al gauw een tentje vinden waar je een stempel kon krijgen en van alles aan dingen kon kopen. De man zat heerlijk achter een tafeltje en maakte net iedere pelgrim een praatje terwijl hij een stempel zette. In de kerk van Esposende een ander stempel gehaald en toen de stad door. Even buiten Esposende was er een café en besloten we iets te nemen. Omdat het Portugees niet te begrijpen is gebruik ik de camera van Google Translate om de menu’s te kunnen lezen. We “lazen” dachten we een puddingbroodje voor 1 euro. Dus bestelde we het. Kwam die terug met een bolletje crème ijs. We moesten er smakelijk om lachen.
Daarna een langzame weg omhoog. Inspannend.
Om half 12 met nog iets meer dan 10 km te gaan besloten we te lunchen. Tortilla’s met pindakaas. Een soepje met het warme water uit de thermos en een dadel koek. Wat wil een mens nog meer. Daarna een lange weg in de zon over kasseien. Daarna begon het pad te stijgen en te stijgen. We kwamen een prachtig bos met water en watervallen. Het pad was zwaar en uitdagend maar wat was het mooi. Daarna weer naar beneden en weer omhoog in een zon die toch behoorlijk heet was. Het was een zware tocht op dit punt.
Op een gegeven moment kwamen we in een dorp en moesten we nog 2 km. Marijke was er van overtuigd dat we er nog een uur over zouden doen en ik dacht van niet. Zij kreeg gelijk. Het was weer een uur en een weg op en neer vol grote stenen. Ondertussen passeerden we een klein standje met daar van alles voor Pelgrims: water, fruit, verschillende soorten drank, koekjes. Voor een kleine donatie mocht je pakken wat je wilde. In America noemen ze dit trail-magic, gegeven door trail-angels. Mensen die iets willen doen voor pelgrims/wandelaars. We namen beiden een stuk meloen, netjes ingepakt in plastic.
Om 4 uur belde we bij pilgrimshostel aan. Moe maar voldaan. De hostes, een gezellige vrouw die goed Engels kon maakte ons wijs in een prachtig mooi huis met een keuken waar een grote schouw in was. We mochten alles gebruiken en er was zelfs ontbijt bij.
We voelden ons meteen welkom.
Heerlijk op ons bed genoten we van een kop thee en koffie en rust. Wat is het leven dan goed. We besloten verder niet meer ergens te gaan eten maar gewoon te eten wat we al bij ons hadden en wat de keuken ons offerde. Het was een goede tweede dag.

Deel 3: De eerste Pelgrims
Sinds de (vermeende) ontdekking van het graf van de heilige Jacobus in Compostela ontwikkelen zich diverse pelgrimsrouten. Het pelgrimeren naar het graf van de heilige Jacobus in Compostela beleeft zijn bloeiperiode van de 12e tot de 15e eeuw. In de 16e eeuw breekt de periode aan van afnemende populariteit. Het is moeilijk te achterhalen wanneer precies de eerste pelgrims toestroomden naar de plaats van het graf van de apostel Jacobus. Informatie over de eerste bedevaarten dateren uit de 10e eeuw. De eerste buitenlandse pelgrims die we uit bronnen kennen waren Godeschalk, bisschop van Le Puy in het jaar 950 en rond 959 wordt de abt Caetarius van de abdij Montserrat vernoemd.
Camino Portugues: Porto - Apùlia
Vanmorgen vroeg op en ontbijt. Wat een heerlijk bed en kamer. Misschien voor even zo comfortabel. Daarna met de metro naar het centrum. Het ging heel voorspoedig en binnen 40 minuten waren op Sao Bento. Daar hebben we eerst het gewone station bewonderd met prachtige tegels met hele taferelen van de geschiedenis van Porto. Daarna een pittige klim naar de kathedraal waar we nog moesten wachten voor het stempel. Het was er al vol met pelgrims. Meteen naar een groepsfoto gemaakt. Wat leuk. Daarna ging de deur open en konden we ons stempel halen. Met nog een kijkje in een een andere mooie kerk naar de metro op weg naar Povoa de Varzim. Op een derde van de reis moesten we uitstappen en moesten we verder met een bus. Er zal wel wat gebeurd zijn. Na een half uurtje hobbelen van halte naar halte konden we weer instappen in de metro. Ging toch iets sneller dan een hobbelbus.
Aangekomen begon het nu echt. We liepen eerst door het stadje Povoa de Varzim en liepen langs een heerlijk uitziende bakkerij. Dus even een stop voor een heerlijke zoetigheid. Het zal de komende dagen toch ook niet altijd heel gezond zijn allemaal en ach, we lopen het er wel af.
Daarna kilometers langs de zee. Deze was wild en het was echt heerlijk. Langs de kust is voor kilometers een vlonderpad aangelegd en wat prachtig om zo te lopen.
Het was wel zwaarbewolkt maar het regende gelukkig niet.
Vandaag hadden we een etappe van 15 km gepland om er in te komen en wilden we in Apulia overnachten in de Home Of The Pelgrim. Enkele kilometers voor Apulia kwamen we met Carla en Paula uit Porto te wandelen. Twee zussen die de Camino liepen. Allebei ingenieur en hoewel het Engels niet zo goed was begrepen we elkaar. Zij liepen door naar Esposende en dus namen we afscheid na een uurtje in elkaars leven te zijn geweest. Bijzonder.
We sloegen af in Apulia, voor ons liepen 2 pelgrims. Een was behoorlijk gewond, ze bleek de dag ervoor een ongeluk gehad te hebben. Ze stopten bij hetzelfde hostel als wij en gelukkig hadden ze nog plaats want ze kon geen stap meer verzetten. En zo hadden we de eerste etappe achter de rug.
We namen heerlijk de tijd om uit te rusten en ons op te frissen.
Om 7 uur naar een echt Portugees restaurant gegaan. Helaas niets vegetarisch. Wel stevig en veel. En nu even douchen en dan gaan we vroeg slapen.

Deel 2: Wie was Sint Jacob?
Van de apostel ik Jacobus, ook wel Sint-Jacob (San Tiago in het Spaans) genaamd, zijn nauwelijks historische feiten bekend. Toch is hij niet weg te denken uit de cultuurgeschiedenis van West-Europa. Zijn graf ligt aan de oorsprong van de belangrijkste en mooiste monumentale weg; de Camino de Santiago.
Wat is er dan zo bijzonder aan deze visser uit Galilea, van wie we niet eens weten wanneer hij geboren werd of hoe oud hij was toen hij stierf? Hoe komt het dat ‘Santiago’ in onze tijd een toverwoord is geworden? Wellicht omdat er zo weinig over hem bekend is. Maar in de eerste plaats is Jacobus een heilige. Vrome verering, legenden en aan hem toegeschreven mirakelen deden de rest.
Pas in de 7e eeuw ontstond de overtuiging dat de apostel naar Spanje was gereisd om daar het geloof te verkondigen. Zijn prediking daar was geen succes. Gedesillusioneerd keerde hij terug naar Judea. Hier kende zijn werk wel faam en succes, zo veel dat het de woede van de machthebbers opriep en hij uiteindelijk werd vermoord.
Volgens de legende legden twee leerlingen, Athanasius en Theodorus, het lichaam van Jacobus in een bootje en gingen mee. Door een engel geleid dreef het van Palestina over de Middellandse Zee en de Atlantische Oceaan naar de kust van Galicië. De leerlingen gingen met het lichaam van hun meester aan wal en vonden landinwaarts een geschikte begraafplaats.
Eeuwen gingen voorbij en niemand dacht nog aan het graf van de Heilige Jacobus. In 813 leidde een ster kluizenaar Pelayo er naar toe. De vondst van zijn graf heeft grote gevolgen. Alfonso II van Asturië (791–842) sticht er een kerk en een klooster.
In zijn kathedraal verwelkomt Sint-Jacob nog steeds de pelgrims. Hij is een mooie vriendelijke man, hoog gezeten onder het timpaan van de Pórtico de la Gloria. In zijn kamertje, achter het hoofdaltaar, laat hij zich nog steeds omhelzen, zoals het pelgrimsritueel voorschrijft.
Op weg naar Porto
Vandaag vertrekken we, Marijke en ik. Een pelgrimstocht naar Santiago de Compostela. Een aantal dagen geleden las ik ergens dat in de middeleeuwen er 3 grote bedevaarten waren die men kon ondernemen. Naar Rome, naar Jeruzalem en naar Santiago. In Rome (vele keren) en Jeruzalem (2011) ben ik al eens geweest. Vandaag begint mijn reis naar Santiago de Compostela. De andere twee deed ik met het vliegtuig en ook nu vertrek ik niet lopend vanaf huis maar vlieg ik eerst naar Porto in Portugal.
Maar op mijn rug zit een rugzak van 8 kilo en aan mijn voeten goede wandelschoenen. Want de laatste bijna 230 km naar Santiago doen we te voet.
Afgelopen woensdag hebben we van een bevriende priester een pelgrimszegen gekregen en gisteren gaf een lieve collega een zelfgemaakt poppetje met een rugzakje met een schelp. Elke keer een mooi en emotioneel moment. En dan de vele berichtjes en aanmoedigingen. Wat wil je nog meer?
En zo vertrokken we, uitgezwaaid door mama, met onze rugzakken naar Eindhoven. Wat een regenachtig weer. De gedachte dat we de zon tegemoet gingen was een troost.
We waren op tijd in Eindhoven en na een heerlijke Frappuccino van Starbucks hebben we onze rug tassen ingecheckt en zijn we door de security gegaan.
Marijke werd er uitgehaald en ze vonden maar niet wat er bleef piepen. Waren het de reserve knopen van haar nieuwe broek.
Het ging prima tot een uur voor het vertrek. Toen bleek dat we vertraging zouden hebben van een uur. Dat betekende dat we heel laat in het hotel aan zouden komen. Maar we hebben afgesproken dat alles deel uitmaakt van de Camino. Dus ook dit.
Om kwart voor 10 vlogen we eindelijk. Gelukkig is het in Portugal een uur vroeger dus dat betekent dat we een uur gratis er bij krijgen.
Het was een volle en warme vlucht. Om half 12 kwamen we aan in Porto. Vanuit het hotel was er een shuttle die ons kwam halen. We waren niet de enigen, het busje zat vol. Aangekomen kregen we snel onze kamer en konden we snel naar bed. Morgen beginnen we met lopen.
Ik zal elke dag ook wat informatie geven over de Camino en alles wat daar bij hoort. Daarmee eindig ik steeds de dag. Ik heb de informatie van verschillende website gehaald. Vandaag deel 1.

Deel 1: Proloog
Santiago de Compostela is van oorsprong niet christelijk. De Kelten en de Romeinen trokken al naar Finisterra aan de westkust van Spanje (tua finis terrae). Zij beschouwden dat punt eindpunt van de wereld, en eerde er de goden. De christelijke traditie maakt van Santiago de Compostela naast Jeruzalem en Rome een derde voornaam pelgrimsoord. Onder invloed van de machtige monniken van Cluny werden in de 11e en 12e eeuw bedevaarten naar Compostela gestimuleerd als middel om een bolwerk te vestigen tegen de Moren, die een bedreiging vormden voor de christelijke noordelijke gebieden van Spanje.
Reisplannen voor 2023
Hier de reisplannen voor 2023. Ik ben er uit. En de meeste reizen zijn nu al geboekt. Voor 2023 zullen er een paar mooie reizen klaar staan.
Van 22 april tot 6 mei zal ik de Camino Portugues lopen met Marijke. We zullen vanaf Porto lopen tot Santiago de Compostela. We nemen daarbij de kustroute.
In de dagen van Hemelvaart zal ik de Elfstedentocht op de fiets rijden in de de provincie Friesland.
En van 19 juli tot 2 augustus staat er een individuele wandel vakantie in Zuid-Groenland gepland.
Natuurlijk zal alles hier te volgen zijn.......
Dutch Mountain Trail - dag 4
Na een goede nachtrust en een heerlijk ontbijt weer op weg. Vanaf Voeren naar de pont bij Eisden was het ongeveer 6 km. Om 10 uur zou de eerste pont gaan. Daarna elk half uur. Dit pontje vaart tot 31 oktober. Daarna moet je 8 km omlopen. Hij gaat pas weer in april varen. Een van de redenen om de DMT nu te lopen.
Het waren weer veel holle wegen maar dit keer waren ze breder en minder steil naar beneden.
Kwart voor 10 was ik bij de pont. En wat een geluk. Het vaarde vandaag. Gisteren met de sterke wind was tie uit de vaart gehaald. En dus iedereen die gisteren deze etappe liep heeft moeten omlopen.
Er stonden nog 6 andere lopers. Een vader en zoon en vier vrienden.
Aan de overkant zette iedereen de vaart er in. Ik liep achteraan. Na ruim een kilometer (ik liep zo’n 50 meter achter de laatste) zag ik ze verdwijnen een schiereiland op. Hevig kletsend en dus niet horend dat ik riep dat ze verkeerd liepen. Ik was blij met de navigatie van Komoot want die blert wel als ik eigenwijs de verkeerde kant op loop.
Uiteindelijk toen ik langs het Albertkanaal liep bleek ik ruim voor alle anderen te lopen.
En toen was er de Observant. De berg die, gezien uit Maastricht achter de Sint Pietersberg ligt en hoger is. Deze hoort tot het slotstuk maar wordt beschreven als de pittigste.
En ja. Het was pittig maar omdat er toch steeds een vlak stuk tussen de stijle stukken lag was het goed te doen. En God zij dank had het de afgelopen weken niet teveel geregend. Anders waren sommige stukken niet te doen geweest.
Om half twaalf stond ik boven op de Observant. Niet echt met een uitzicht maar wel trots dat het me gelukt was. Daarna rustig afdalen naar de ENCI groeve waar tientallen jaren mergel is gewonnen maar waar ze nu een recreatiegebied aan het maken zijn.
Ondertussen was er de zonsverduistering maar met alle wolken was dat niet te zien.
Je loopt dwars over de bodem van de groeve op weg naar de Sint Pietersberg. Daar moet je een lange trap naar boven nemen om dan op het uitkijkpunt uit te komen. Dat is tevens het einde van het Pieterpad. Een jaar geleden stond ik hier ook.
Vanaf hier ging het nog via wat bergpaadjes de Sint Pietersberg af. En daarna was het nog een 4 km langs de Maas.
Om twee uur stond ik voor het station Maastricht, eindpunt van de DMT.
I did it. Had ik een week geleden nog twijfels door wat rugklachten en omdat ik de laatste weken weinig had kunnen wandelen ivm werk, ik ben blij dat ik heb doorgezet.
Het maakt niet uit of je een bergtocht op 2000 meter doet of op 200 meter hoogte. Het was de zwaarte die het een echte bergtocht maakte. Ik heb elke minuut genoten en ik kijk er met trots op terug.
Dutch Mountain Trail - dag 3
Vandaag niet zo vroeg weg want het ontbijt was pas om half 9. Het was wel heel lekker en even voor negen was ik weer aan het wandelen.
Er stond behoorlijk wat wind maar de zon scheen. Ook nu weer meteen een aardige berg. De Gulperberg is niet hoog maar wel stijl en dus binnen de eerste kilometer was het meteen er tegen aan. Boven op de berg staat een beeld van Maria op een hoog voetstuk. Ze kijkt uit over het dal. Je kunt de wijde omgeving van allerlei kanten prachtig zien. Op de berg liep een echtpaar voor me. Ze liepen duidelijk ook de DMT. Ik liep zo’n 20 meter achter hun. We moesten een hekje door en zonder er bij na te denken liep ik achter hun aan. Na 50 meter begon Komoot te schreeuwen dat ik fout liep. Op mijn telefoon kijkend zag ik inderdaad dat ik een andere richting op moest. Ik probeerde te schreeuwen naar het echtpaar dat ze verkeerd liepen maar schreeuwen tegen de wind heeft geen zin. Ze hoorden mij niet en liepen dus door op het pad. Ik hoop dat ze er ergens achter zijn gekomen. Ik heb ze de rest van de dag niet meer gezien.
Was het gisteren vooral zwaar in het stijl naar boven gaan. Vandaag was het zwaar in het stijl naar beneden gaan. Op dit traject zijn heel veel holle wegen. Dat zijn wegen met aan beide kanten hoge wallen. Daar waar je loopt komt alles samen: stenen, takken en in deze tijd heel veel bladeren. Daardoor zie je niet goed waar de stenen liggen en moet je voorzichtig afdalen. Wat ben ik blij met mijn wandelstokken. Zonder zou het zoveel moeilijker zijn. Zowel omhoog als omlaag is het echt noodzakelijk.
Kilometers van die holle wegen heb ik vandaag bewandeld. De laatste samen met een regiment pubers die samen met hun docenten ergens hoger in het bos iets gingen doen. De docenten sjokten er achter aan.
Het was een pittige dag maar aan het eind was daar het hotel. Een prachtige oude boerderij met een binnenplaats. Dadelijk lekker eten en dan morgen de laatste dag.
Dutch Mountain Trail - dag 2
Na een heerlijke lange nacht om 8 uur weer op pad. Het eerste wat veroverd moest worden was de Vaalserberg. Aangezien Vaals tegen de berg ligt begon het meteen al in het dorp. Het weer was prachtig en dus mooie plaatjes. De klim was pittig. Je weet echt dat je de Dutch Mountain trail doet als je tegen zo’n heuvel stijl naar boven moet. Boven foto’s genomen van het drie landenpunt en de markering van het hoogste punt van Nederland. Er was nog niemand bijna maar wel twee Spanjaarden. Met mijn kennis van het Italiaans begreep ik dat ze wel moesten lachen om de 3 honderd en nog wat meters als zijnde ons hoogste punt.
Toen ik weg liep zei eentje tegen mij:”buon Camino!” Op mijn borst draag ik altijd een klein schelpje en ze dachten zeker dat ik de Camino aan het lopen was. Ik antwoorden met:”Gracias”. Het maakt niet uit elke tocht is tenslotte een Camino.
Van daaruit begon de rest van de tocht. Wijdse blikken en mooie bossen. Op en neer, op en neer. Pittig op het ene moment makkelijk op het andere moment. Maar het was vooral genieten. Was ik gisteren niet 1mede-DMTer tegen gekomen. Vandaag verschillende. Maar ieder heeft zijn eigen tempo. Ik heb onderhand gezien met deze zwaarte dat elke 5 km een pauze inlassen is heel goed.
De laatste berg was best zwaar. Aan het eind van zo’n dag en dan nog tig rondjes op zo’n berg lopen was eigenlijk teveel van het goede. Maar ik heb me niet laten kennen en alles gelopen zoals de DMT het aangaf.
Om half 4 klopte ik aan bij Hotel Gulpen en kon ik genieten van een welverdiende rust.