Rustdag in Santiago

Vandaag een rustdag, uitslapen tot 9 uur en alles gewoon op ons gemakje doen. Daarna zijn we een wandeling gaan maken door de stad. Eerst zijn we ergens gaan ontbijten. We ontdekken leuke zaakjes waar je gezellig kan zitten. Daarna nog een keer naar de kathedraal om nu rustig met minder mensen deze te bekijken. Wat een prachtig gebouw. Er straalt een rust uit. Nu konden we ook de crypte in om het graf van de Heilige Jacob te bezoeken. Hij ligt in een zilveren kist. Daarna wat souvenirs gekocht. Ik heb een stenen schelp gekocht die ik bij mijn voordeur ga hangen. Heel mooi. Marijke had kaarten gekocht en we besloten om naar het postkantoor te lopen om postzegels te kopen. Daar aangekomen stond er bij de balie dat ze eventjes 5 minuten weg waren. Dus bleven we rustig wachten. Onderhand kwam er een Australisch stelletje ook staan en we raakte aan de praat. Zijn hadden ook de Camino Portugues gelopen en zouden morgen weer terug gaan naar Australië. Ze waren gisteren ook in de Pelgrims mis maar dachten dat de Botafumeiro elke dag zwaaide. Toen ze begrepen dat dit echt uitzonderlijk was was hij heel blij met het filmpje dat ik had gemaakt. Onderhand was er al 20 minuten voorbij gegaan. Er kwam een Ierse man binnen die geweldig goed kon vertellen en het was een geanimeerde conversatie. We lachten om de 5 minuten die onderhand al 30 waren geworden. Andere kwamen binnen en gingen weer. Het is zo bijzonder om even vrienden te zijn, zonder elkaar te kennen. Uiteindelijk kwam de man en kon Marijke haar postzegels kopen en namen we afscheid van de nieuwe vrienden. In de stad kom je steeds bekende gezichten tegen, het is net een dorp waar je je hele leven al gewoond hebt. Iedereen is ook blij om elkaar weer te ontmoeten.

We liepen even naar het station om te zien waar de bus morgen vertrekt en passeerden eerst langs onze kamer om spullen weg te brengen.

Terug zochten we een restaurant op waar we iets konden eten voor de lunch. We vonden een heerlijk restaurant en bestelden weer een zalige salade en een pizza die we deelden. Een biertje en het leven is goed. Op de terugweg liepen we nog even over het plein en kwamen Aimé met haar man en zoon weer tegen. Even weer een praatje en wat is dat leuk om zo mensen tegen te komen. Daarna naar het hotel en alvast wat inpakken voor morgen en vooral rusten. Wat een luxe.

We gingen ook vandaag naar de pelgrimsmis omdat we hoopten dat we de zusjes Carla en Paula vandaag zouden kunnen zien omdat die vandaag aan zouden komen. Via de ijssalon richting de kathedraal dus weer. Daar waren we ook extra vroeg want we wilden dit keer kunnen zitten. We zaten achter gereserveerde plaatsen en op een gegeven moment hoorden we de mensen van die gereserveerde plaatsen zeggen dat vandaag de Botafumeiro weer zou worden geslingerd. Er zijn groepen die daar enkele honderden euro’s voor neerleggen.

Er zijn mensen die verschillende keren naar Santiago lopen en nooit de Botafumeiro zien zwaaien. Wij hebben hem twee keer gezien. Omdat ik bij het gangpad stond heb ik echt een super video kunnen maken. Meestal maak ik een YouTube video van mijn reizen maar dit komt er zeker in.

Helaas hebben we Paula en Carla niet meer gezien. Maar we dragen ons mee in ons hart.

Terug in het hotel hebben we nog wat gegeten en daarna ons klaar gemaakt te slapen. Morgen terug naar Porto.

Camino Portugues: Padron - Santiago de Compostela

VANDAAG IS DE DAG!!!!!!! We waren om 5 uur op en om even over half 6 op weg. Ik had de avond er voor gelezen dat op 500 meter een barretje was van Don Pepe en dat vanaf 5 uur open is. We besloten daar ons ontbijt te nemen. Het was fantastisch. Het hele lokaaltje, want meer was het niet hing vol van dingen die pelgrims hem gegeven hadden. Zie foto’s. Na een heerlijke kop koffie gaf hij ons een omhelzing en een kus op het voorhoofd. Dat doet hij met alle pelgrims, man of vrouw. Het leek dat we de zegen van hem hadden gehad voor de laatste etappe.

Daarna vertrokken we, het donker in. We hadden onze hoofdlampjes weer op en nu kwam ook het rode lampje van pas nu we een aantal keren langs een drukke weg moesten lopen want het hé het was eens niet een weekend of een feestdag.

Het ging lekker en langzaam werd het licht. In de Camino zijn vandaag een aantal keren omweggetjes maar Komoot geeft ook de alternatieve routes aan en ik had die ingeprogrameerd voor de navigatie.

Dat leverde enkele keren komische situaties op. Twee heren, een Engelsman en een Fransman die al van Padron samen liepen liepen ons voorbij. Wij liepen daarna de alternatieve route en op het moment dat wij even op een bankje zaten liepen zij weer voorbij. Na drie keer vroeg de Engelsman hoe dit kon en ik zei dat wij zo nu en dan vliegen.

Het was heerlijk koel en wat waren we blij dat we vroeg vertrokken waren. Vandaag zou het uiteindelijk 25 graden worden en dus elke stap in de koelte was er een. Na 14 km en nog 10 te gaan besloten we ergens iets te drinken. Het was echt een pleisterplaats van pelgrims en zo velen kwamen voorbij die we de afgelopen dagen waren tegen gekomen. Er heerste een verwachtingsvolle en enthousiaste atmosfeer. We zaten net toen Aimé langs kwam en dus spraken we gezellig nog samen even onder het genot van een drankje. En zo liepen we de laatste kilometers naar Santiago. Dat was best nog een uitdaging want het was onderhand best warm en de weg ging gestaag omhoog. Het waren echt de laatste loodjes. Maar tegelijkertijd voelde je je sterk, trots, onoverwinnelijk. Je hebt het gedaan, je hebt het gekund. Zeker er is twijfel geweest maar dan zei ik tegen mezelf dat ik aan niemand iets hoefde te bewijzen. Dit heb ik voor mezelf gedaan.

Om kwart over 12 liepen we het plein op, het Prada do Obradoiro. En dan sta je voor een prachtige kerk. Het plein bruist. Van alle kanten komen de pelgrims van de verschillende Camino’s.

En jij staat daar te midden met je eigen emotie. En met honderden anderen. Ieder staat daar met zijn eigen motief en geschiedenis. Maar na vandaag hebben we een ding gemeen: Het stempel van de Camino. Wat zal ik die groet: Buen Camino gaan missen.

We zochten een stuk schaduw op en gingen zitten. Even tot rust komen. Alles even op je af laten komen. We zagen al die bekende gezichten het plein opkomen. Aimé werd opgewacht door man en zoon. Het was mooi om te zien. Daarna foto’s maken. Een had ik steeds voor ogen, zittend tegen de muur met mijn rugzak naast me kijkend naar de kathedraal. Marijke maakte hem perfect. Deze ga ik uitvergroten!

We zaten waarschijnlijk op de perfecte plaats want velen kwamen er om foto’s te maken. Tot dat José uit Peru er stopte met de fiets. Het was voor hem de derde Camino en hij kwam net aan. Ik maakte ook wat foto’s van hem en zo hadden we een mooi gesprek met hem. Natuurlijk eindigden we met een selfie.

Het was ondertussen al 2 uur en dus besloten we naar het hotel te gaan om in te checken. Het was maar 300 meter van het plein en we kregen een prachtige kamer. Voor twee nachten zijn we onder de pannen en gaan we genieten. Allebei namen we een douche en kwamen we even bij.

Daarna vertrokken we naar het Officina Peregrina om onze Compostela te halen. Het was buiten onderhand bloedje heet. Het was lopen van schaduw naar schaduw. Vlak voor het Officina zagen we de “gemeenschap” (de naam die we aan een groep meiden hadden gegeven) die ons verwelkomden en enthousiast groetten. We maakten weer een selfie en liepen het Officina in. We hadden gelukkig ons al geregistreerd en binnen twee minuten hadden we het mooie document in ons bezit. We kochten nog een koker zodat deze onze reis zou gaan overleven en liepen naar boven waar de huiskamer voor de Lage Landen is. Het is een initiatief van het Sint Jacobsgenootschap in Nederland om een groot gedeelte van het jaar een plaats te hebben waar Nederlandstalige pelgrims even op verhaal kunnen komen en hun verhaal kwijt kunnen. De gastvrouw en gastheer verwelkomden ons hartelijk en met hun was er een echtpaar dat ook uit Porto was komen wandelen. We vertelde elkaar onze verhalen en we hadden een heel leuk uurtje.

Daarna zijn we heerlijk gaan eten en hebben een extra bord salade genomen om onze behoefte van groen en vers eens goed te stillen. We aten alsof we een jaar niet gegeten hadden tot we besefte dat we na het ontbijt van 6 uur die ochtend niets meer hadden gegeten. Wel gedronken! Dus bijna 12 uur daarna aten we weer. Alles ging op!

Nog even terug naar het hotel en toen op naar de kathedraal voor de pelgrimsmis. Die was afgeladen. Ergens in de zijbeuk vonden we een plaatsje op een stenen trap. De mis was echt voor de pelgrims en in tegenstelling tot in Pontevedra ook een stuk in het Engels. En toen…. Kwam de kers op de taart. De Botafumeiro is een wierookvat dat ALLEEN op hoogfeestdagen heen en weer wordt gezwierd. Het is 75 kilo en wordt door acht mannen getrokken om in een swing te komen. Het gaat van zijbeuk naar zijbeuk. En is spectaculair. Vandaag geen feestdag maar toch kwamen de vier mannen in het rood en kregen we het hele spektakelstuk te zien. Wat indrukwekkend en wat bijzonder om dit mee te mogen maken. Ik heb het kunnen filmen van begin tot het eind en omdat we in een zijbeuk stonden kon het niet beter.

De hele kerk was opgewonden want de meesten hadden dit niet verwacht.

Ook wij liepen daarna vol ongeloof naar buiten.

Na nog een boodschapje liepen we terug naar het hotel om voor de rest alleen nog maar rustig te doen. Wat een dag, wat een ervaring, wat een prestatie. We zijn trots en blij en nog heel veel meer.

Deel 12: Aankomst in Santiago

Je hebt het gehaald en bent in Santiago aangekomen. Maar er ligt ook een gevaar op de loer. Peggy Lee zong het al in 1969; 'is that all there is?' En gek genoeg is de aankomst in Santiago voor veel pelgrims verwarrend. Je bent weken of misschien wel maanden op pad geweest naar Santiago. En wat nu? Je bent aangekomen in een grote stad waar het leven zijn gewone dagelijkse gang gaat en waar blijkbaar niemand oog heeft voor jou, die de tocht van je leven hebt volbracht. Op het plein voor de kathedraal sta je tussen andere pelgrims die net zo’ n bijzondere reis als jij hebben gemaakt. En dan besef je ineens dat het voorbij is. De dagen waarop je maar drie zorgen had: waar moet ik heen, waar eet ik en waar slaap ik? De dagelijkse handelingen van opstaan, rugzak of fietstas inpakken, op pad gaan, koffie drinken, lunchen, aankomen bij een albergue, je inschrijven, je installeren, douchen, aan je dagboek (weblog of Facebookpagina) werken, een pilsje drinken op een terras, het menú del peregrino, gaan slapen. Vertrouwde rituelen tegen een dagelijks wisselend decor. Veel pelgrims zijn onderweg gaan beseffen dat het officiële doel weliswaar Santiago is, maar dat het eigenlijke doel de weg ernaartoe is.

Camino Portugues: Caldas de Reis - Padron

We hadden ons verslapen. Om 10 over 6 werden we wakker. Nou ja verslapen…….

In het hostel is het al een drukte van belang. We slapen met alleen maar vrouwen op deze etage en ik kreeg een flashbacks van een tijd dat ik in Italië woonde.

Om kwart voor 7 vertrokken we. Op ons hoofd weer onze hoofdlampjes want die hadden we echt weer nodig. Het was namelijk een bospad. In de donkerte met het beginnende licht was het alsof we een prachtig concert waren beland. Zo veel vogelgezang. Het maakte het ochtendgloren nog specialer.

Na vier kilometer kwamen we langs een barretje en besloten e om ons ontbijt te nuttigen. Koffie, en sapje en een lekkere cake/koek. Ik belde even tante Co die vandaag jarig is en we genoten van ons rust momentje. Daarna weer verder. Het pad wat we volgde ging nu op en neer door een prachtig dal. Het was echt genieten van de mooie natuur. Het enige dat tegenviel waren weer de mountainbikers. Er was weer een tour aan de gang en de kleine wandelpaden waren er eigenlijk niet op berekend om fietsers en voetgangers samen te laten gaan. Vooral bij het naar beneden gaan werd er hard gefietst. Jammer want het voelde voor veel pelgrims niet echt veilig.

Aan het eind van dit lange pad waren bankje en we namen er even op plaats. Er kwamen twee dames op leeftijd langs. Je komt mensen soms iedere dag tegen en soms een paar dagen niet. Je begint ze namen te geven om ze te onderscheiden. Zo noemen we deze twee dames: De tantes. Een jong meisje dat elke dag alleen een klein tasje en een waterfles bij zich heeft en elke dag een andere outfit: de mannequin. Een man die we al van af Porto hebben gezien: de jongen man alleen. Een groep meiden die van allerlei nationaliteit zijn: de gemeenschap. Wie weet hoe wij genoemd worden door anderen.

Het ging lekker voorspoedig. Het weer was ook perfect. In de weken voor we begonnen heeft het veel geregend en ook volgende week wordt veel regen verwacht. En tegelijkertijd is het niet te warm.

We moesten nog drie kilometer toen we even in een bushokje een rustpauze hadden en er een vrouw langskwam. Ze is Nederlandse en we waren haar in Pontevedra tegengekomen bij de pelgrims mis en we kletste even samen over dat het toch nergens op leek. Het gesprek was geanimeerd en we Besloten verder met zijn drieën te lopen. Aimé vertelde dat ze verleden jaar de Camino Frances had gelopen vanaf de Spaans/Franse grens en dat haar man nu de Camino Primitivo met haar zoon aan het wandelen was en ze elkaar in Santiago zouden ontmoeten. Ze waren als gezin verslaafd geraakt aan de Camino

Het was een leuke en gezellige ontmoeting. En zo liepen als vanzelf Padron binnen waar we afscheid namen want zij ging nog 6 km verder. Ons hostel voor vandaag ligt letterlijk aan de Camino en we werden heel hartelijk verwelkomt door de gastvrouw. We kregen zelfs ieder een papieren zak met dingen voor het ontbijt van morgen. Leuk verzorgd. .

We begonnen eerst met weer even op adem komen en lekker te rusten.

De restaurant sluiten hier van vier tot acht en dat meestal de tijd dat we willen eten en vandaag is het ook nog de Eerste mei en dus een feestdag (Dag van de arbeid). We besloten toch de stad in te gaan om te gaan kijken omdat we morgen weer in het donker vertrekken. Het was een zoektocht naar we vonden een cafetaria open. Het is veel junkfood deze dagen maar dat komt wel weer goed als we thuis komen.

In het cafetaria kwamen we de “Gemeenschap” (groep dames van de nacht ervoor weer tegen. We namen de tijd en hadden prima gegeten toen we daar nog even in de Basiliek van San Tiago (Sint Jacob) een stempel konden halen. Een hele mooie!

Nog even hebben we heerlijk aan de rivier op een bankje gezeten. Het was de juiste temperatuur. Wat een geweldig gevoel. Morgen lopen we Santiago binnen, het is ons gelukt. We hebben het lichamelijk zwaar gehad en soms was het emotioneel uitdagend. Door allerlei stadia zijn we gegaan en wat was het allemaal mooi om door te maken. Het zal echt geweldig zijn.

In de kamer aangekomen zijn we ons gaan voorbereiden op de nacht. En gaan we vroeg slapen.

Deel 11: De Botafumeiro

DeBotafumeiro is het grootste wierookvat ter wereld en wordt gebruikt in de kathedraal van Santiago de Compostela.

Volgens overlevering dient de Botafumeiro om de lucht in de kathedraal te zuiveren van onreinheden en onwelriekende geuren van depelgrims, maar in de praktijk geldt het wierookvat als een belangrijke toeristischeattractie. Het is voor bezoekers altijd een verrassing of ze de botafumeiro in bedrijf zien, want van tevoren wordt niet bekendgemaakt of de viering al dan niet plaats zal vinden.

Camino Portugues: Pontavedra - Caldas de Reis

Vandaag kunnen we zeggen:” Overmorgen zijn we in Santiago.” Het komt nu dicht bij. Nog 3 etappes.

We lopen vandaag 22 km naar Caldas de Reis. Om kwart over 6 vertrokken we. De stad was druk met jongeren die de zaterdag nacht nog niet hadden afgesloten. Na een prachtige oude brug liepen we het donker in. Hoofdlampen gingen aan. Het was echt goed dat we die hadden. Het pad ging langzaam omhoog. Niet zo steil als gisteren gelukkig. Boven op de berg, het hoogste punt van de etappe van vandaag wat en wat barretjes maar ze waren niet open. Maar niet getreurd. Vandaag hadden we weer warm water in de thermos dus een kopje koffie kon gemaakt worden. Daarna lekker door. Het was prachtig weer. Een zonnetje, niet te warm en een windje. We kwamen twee Italianen tegen die met ons op de foto wilden en heerlijk kakelden. “O , kunnen jullie ook Italiaans?…” en E kakelden weer verder. Na een tijdje, we hadden er al 11 km opzitten, kwamen we een bar tegen en namen we een ontbijt. Naast ons zaten Spanjaarden net een piep klein rugzakje. “Mujer forte” ( sterke vrouwen) waren we. Ha ha. Daarna weer verder. We hadden in ieder geval ons tweede stempel voor vandaag. Het was een prachtige tocht. Ergens zagen we een bod voor de auto’s dat het nog 40 km is naar Santiago. Voor ons iets meer maar het was een selfie waard.

Er waren vandaar veel mountainbikers op het pad. Vaak hele groepen. Ook met de Caminoschelpen. Het leek er om dat er een groepstour werd gehouden. Het was dus best opletten met het lopen.

Het pad was echt heel mooi door de velden en de wijngaarden en zo kwamen we om 1 uur Caldas de Reis inlopen met nog een uur voor dat we konden inchecken. We kozen een terrasje uit en genoten nog een tijdje heerlijk van het mooie weer. Daarna nog een kilometer voor we bij het hostel kwamen. Onder weg kwamen we nog Eder te zien genieten. En zo waren we om kwart over twee bij Estrella do Camino waar we door een enthousiaste hostes werden ontvangen die veel in het Spaans zei maar waar van wij niets begrepen.

Nog twee dagen en dan zijn we in Santiago. Voor dat we vertrokken keek ik naar doe 220 km, wat een end. Daarna werd het per dag opgedeeld en per dag kijke je naar de kilometers en de kilometers worden zoveel stappen en ineens is Santiago heel dicht bij.

Na heerlijk rustig te hebben gedaan, noedels gemaakt, waren er ondertussen meerder pelgrims aangekomen waaronder een grote groep uit Slovenië.

Na nog wat uurtjes rustig aan doen gingen we weer vroeg slapen.

Deel 9: El Camino Portuguès

De Portugese route, in het SpaansCamino Portuguésgenoemd, begint inLissabon, maar ook andere startplaatsen zijn uiteraard mogelijk. Het is de tweede meest belangrijke route, na de Franse route. Porto is ook een bekend opstappunt, zeker omdat hier met een vliegveld mensen aankomen. Vanaf Porto is het nog 227km. Een traditioneel startpunt is de kathedraal in Porto. Met gele pijlen op het asfalt of op huizen wordt vanaf hier de weg aangegeven.

Deel 10: El Camino Frances

De Franse route, in het Spaans Camino Francés genoemd, is de meest populaire route. De route loopt van Saint-Jean-Pied-de-Port aan de Franse kant van de Pyreneeën naar Roncesvalles aan de Spaanse kant, en vervolgens verder naar Santiago de Compostella door de steden Pamplona, Logroño, Burgos en León.

Camino Portugues: Redondela - Pontevedra

Om half 7 waren we weer op pad.Het was donker en we hebben onze hoofdlampjes opgedaan zodat we in het donker kunnen zien. Dat was echt nodig want we gingen door een donker bos. Het was meteen vol er voor gaan want we moesten aardig klimmen. Voor ons liep een eenzame pelgrim. Hij ging achterste voren de stukken naar beneden. Ik doe het hem niet na. Langzaam werd het licht. En na een steile beklimming moesten we ook weer een steile afdaling af. Onder aan de berg kwamen we in het dorpje Arcade waar we in een barretje met vele pelgrims een ontbijt genoten. Wat deed dat goed. Daarna over een mooie oude stenen brug weer verder. Nu stond de tweede beklimming van de dag ons te wachten. Deze was lang en moeizaam. Veel rotsen om over te klimmen. Er kwamen ook pelgrims op de fiets langs die die stukken hun fiets naar boven moesten zeulen. Niet echt handig.

Het was echt heel pittig. Ieder van ons moest zijn eigen hobbels overwinnen. Niemand doet het voor jou. Het gevolg is ook dat er weer eens lange steile weg naar beneden was.

Onderaan de berg kon je twee wegen kiezen. Een gaan over de weg en een kans een klein stroompje in het bos. We kozen voor het laatste. We hebben prima wandelweer, bewolkt met een temperatuur van ongeveer 16 graden. Het was heerlijk rustig op het pad omdat de meesten de andere route nemen. Een enkele keer moesten we het water oversteken maar dat maakte het ook avontuurlijk. Een lang pad maar nooit saai.

We kwamen even voor 12 uur Pontevedra binnen wandelend. Omdat we pas om 3 uur kunnen inchecken hebben we eerst bij een prachtige kerk even gezeten, stempel gehaald.

Daarna zijn we ergens een pizza gaan eten.Hele lekkere. En nog boodschappen gedaan. Om drie uur konden we ons inchecken. De man achter de Bali sprak zowaar mijn achternaam goed uit. Hij bracht ons naar een kamer met uitzicht op de stad en met?…….. Een prullenbak (in nog geen enkele kamer was een prullenbak) en een waterkoker. Je ziet hoe behoeften basaal kunnen worden.

De kamer had een uitzicht over de oude stad, prachtig. De douche was heerlijk en dan knap je gauw op!

We hadden al warm gegeten dus konden verder rustig aan doen. We kwamen er achter dat er een pelgrimsmis was in de kerk van de Pelgrimerende Maagd. Het leek ons mooi om daar naar toe te gaan.De kerk is gebouwd in de vorm van een schelp en Maria is gekleed in pelgrimskleding. De kerk was afgeladen en we herkende verschillende pelgrims van de afgelopen dagen. Maar de hele mis was in het Spaans en de pastoor hield erg van preken. Geen woord gericht aan de pelgrims. Alleen aan het eind een zegen in het Spaans waarvan je iets kon begrijpen omdat het woord “Peregrino” werd gebruikt. Ik hoorde om me heen in verschillende talen toch enige teleurstelling. Ik hoop dat de mis in Santiago iets pelgrim vriendelijker is. Terug naar het pension om nog even iets te eten en dan weer een dag voorbij en weer een stukje dichter bij Santiago!

Deel 8: Wanneer kan ik een compostela aanvragen?

Degenen die de laatste 100 km naar Santiago te voet of te paard hebben afgelegd en de fietsers die de laatste 200 km hebben gefietst, kunnen in aanmerking komen voor een compostela. In het pelgrimsbureau wordt je gevraagd een formulier in te vullen. Als je aankruist dat je de tocht uit religieuze redenen hebt ondernomen, kun je een compostela ontvangen. Als je sportieve redenen invult, krijg je een simpeler getuigschrift.

De medewerker van het pelgrimsbureau beoordeelt aan de hand van de stempels in je pelgrimspaspoort of je aan die eisen voldoet. Of je nu uit Veghel of Venray komt, vindt men niet zo boeiend, het gaat hen vooral om die laatste 100 of 200 km. Het is daarom verstandig om op die laatste stukken twee stempels per dag te halen. Bedenk daarbij ook dat niet de afgelegde kilometers maar de afstand langs de kortste wegtussen de vertrekplaats en Santiago de Compostela bepalend zijn. Een omweg (zoals de Variante Espiritual of de Ruta del Padre Sarmiento op de Camino Portuguès) maken mag, maar de plaats van vertrek blijft bepalend.

Camino Portugues: O Porriño - Redondela

Om kwart voor 7 waren we weer op pad. We hadden naast een drukke weg geslapen en het was warm dus niet optimaal deze keer. Weken hebben we in Nederland naar warmte gesnakt. En nu zijn we het bijna al weer vergeten. Gelukkig is het hier niet zoals in Zuid Spanje.

Vandaag gaan we iets voorbij Redondela.

Het was nog donker toen we vertrokken. Dat komt dat het een uur vroeger hier is. Het eerste stuk ging nog door de stad. Even buiten Porrino was een heel donker stuk. We kwamen een egel tegen die langs de weg aan het dwalen was. Dit keer maar niet opgepakt.

In het donker was het op een gegeven moment verwarrend waar er naar toe moesten. Eerst maar even de hoofd lamp op. Uiteindelijk kwamen we er uit en konden onze weg vervolgen. Langzaam werd het licht en langzaam liepen we weer met vele pelgrims. Na 6 kilometer kwamen we bij het “Pelgrims Paradijs” zoals dat genoemd wordt. Je hebt er alles. Je kunt er nieuwe schoenen kopen, eten, slapen, stempels, alles wat een pelgrim nodig heeft. We namen er een lekker ontbijt. Daarna weer verder. Een hele klim naar boven. Elke keer dat we dachten er te zijn kwam er weer een stijging. Op 10 kilometer gingen we, na een prachtig uitzicht echt steil naar beneden. We hebben het al vaak tegen elkaar gezegd, wat zijn we blij met onze stokken! Soms zien we mensen tegen een heuvel op gaan hangend voorover. Of bijna balancerend op stenen. Stokken helpen om je balans te houden en je knieën en rug te ontlasten.

De afdaling was heel steil. En zo na nog een twee kilometer liepen we al Redondela in. Tussendoor nog een slak met huis van de wisse dood gered omdat tie een drukke straat over wilde steken. En hem even in het gras gezet. In Redondela komen de twee varianten van de Camino Portugues, de kust en de centrale route, samen. Dus weer meer pelgrims. Het is mooi om te zien hoe mensen je groeten. Er heerst een vriendelijkheid naar de pelgrims, zonder dat er wat wordt verwacht.

In Redondela besloten we een lekkere lunch te nemen. Ook omdat we niet wisten of er iets te eten zou zijn dichtbij het hostel. We vonden een café die heerlijke broodjes gezond serveerde en het was even heerlijk te zitten en te genieten van zo iets simpels als een broodje.

Daarna nog drie kilometer naar het hostel. We moesten eerst de sleutel ophalen maar daarna waren we al om kwart over een in onze kamer met een fantastisch uitzicht over Ria de Vigo. We hebben nog iets meer dan 80 km te gaan.

We waren de eerste dus lekker in de schone douchen ons wassen en ook de kleren want buiten was het mooi weer en dus konden we alles even wat verfrissen.

De rest van de middag rustig aan gedaan. Tegen de avond zijn we terug gegaan om te kijken of er wat te eten was in de bar verder op maar het leek meer dat ze alleen maar drinken en iets erbij serveerden. We namen een koffie en een sapje, kochten water en liepen weer terug naar de kamer. Einde van weer een mooie dag.

Deel 7: Wat is een Compostela? (2)

De compostela zag er decennia lang hetzelfde uit, fraai maar ook wat saai. In 2014 heeft het document – zoals de Vlamingen dat zo mooi noemen – een nieuw kleedje gekregen. De vormgeving is wat fleuriger en aan de tekst is toegevoegd dat de pelgrim tenminste honderdduizend meter te voet of te paard dan wel tweehonderdduizend meter per fiets heeft afgelegd. En er zijn nog twee nouveautés.

Was het vroeger zo dat het niet uitmaakte of je nu uit Pieterburen of uit Ponferrada was vertrokken, iedereen kreeg dezelfde compostela. Tegenwoordig is het mogelijk om – weliswaar tegen betaling – een compostela met de route en afgelegde afstand te verkrijgen, een 'afstandscertificaat'. En groepen kunnen een groeps-compostela verkrijgen. Een andere nieuwigheid is de 'leken-compostela'. Als de tocht enkel is gemaakt om sportieve of culturele redenen, en niet uit eer aan de Apostel, dan ontvangt men een certificaat waarvan de tekst vrijwel gelijk is aan die van het ' afstandscertificaat'

Camino Portugues: Valença - O Porriño

Vandaag gaan we de grens met Spanje over. De klok kan weer terug naar “normaal”. We waren vroeg op en dus vertrokken we om half 7 Portugese tijd. Buiten het hostel was het rustig in de vesting. De enige die er liepen waren pelgrims. En dat werden er steeds meer. Meteen na de vesting loop je de brug van Portugal naar Spanje. Bij het bord dat aan gaf dat we Spanje binnen kwamen een selfie met ons tweeën genomen. Toch een mijlpaal.

Een kleine klim bracht ons in de binnenstad van Tui. Bij de kathedraal geen stempels maar 50 meter verder was “Ideas Pelgrinas” een winkeltje / barretje voor pelgrims. Daar hebben we een ontbijt genomen en kregen we een stempel. Buiten zittend ons ontbijt opetend kwam er van alle soorten pelgrims voorbij. Sommige stapte uit een taxi, andere vonden de weg niet en kwamen, echt waar, 5 x langs gelopen. Sommige duidelijk net begonnen en andere al dagen onderweg. Het was fantastisch dat te bekijken. Van nu af zijn we echt niet meer alleen. Dat merkte we ook toen we weer verder gingen. Het leek wel file lopen. Komoot, de wandelnavigatie, loodste ons feilloos overal door heen. Hij wist wegwerkzaamheden prima te om zeilen en dat scheelde ons veel omlopen. Het grappige was dat we daardoor enkele keren weer voor andere pelgrims kwamen te lopen die ons eerst waren gepasseerd. Je zag ze denken:” Hoe komen die nu voor ons?”

Om kwart voor 1 kwamen we Porrino binnen lopen en hebben eerst in een supermarkt wat drinken en eten gekocht en gingen toen op zoek naar het pension. Na veel zoeken vonden we het maar het bleek dat ze mij een berichtje hadden gestuurd dat ik de sleutel op moest halen in een cafetaria ergens waar we al langs waren gelopen. Dus weer terug en eindelijk om even over 2 uur konden we onze kamer in. We hebben er weer 20 km bij.

Op de kamer eerst wat gegeten en gerust. Heerlijk zo vroeg aankomen en dan de middag te hebben om een wasje te doen, te rusten, te schrijven enz. Om half 7 gingen we naar het cafetaria waar we ook de sleutel hadden opgehaald om wat te eten. Het was er vol met pelgrims. We kozen voor een grote salade en Mexicaanse burrito’s met friet. Het was overweldigend en voor een tientje per persoon hadden we heel veel gegeten. Daarna terug naar het hostel en konden we ons klaar maken voor de nacht. We hebben nu 5 wandeldagener op zitten. Nog 5 te gaan, het gaat echt goed. Het voelt alsof we al weken onderweg zijn. Het is voor ons beiden een prachtige ervaring.

Deel 6: Wat is een Compostela? (1)

Wie als pelgrim te voet, per fiets of te paard in Santiago arriveert, kan in aanmerking komen voor een compostela. Dit is het officiële document waarmee het Kapittel van de Kathedraal van Santiago erkent dat de persoon die erom vraagt, gekomen is om eer te bewijzen aan de apostel Jacobus.

Sommigen beschouwen de compostela als een souvenir, maar voor veel mensen is het een zeer persoonlijk document dat een blijvende herinnering is aan de ervaringen, gevoelens en ontmoetingen onderweg.

De oorkonde is in het Latijn gesteld en de medewerker van het pelgrimsbureau zal ook je naam in het Latijn invullen. De vertaling is als volgt:

'Het Kapittel van de Zegenrijke Apostolische en Aartsbisschoppelijke Kerk van Compostela, als bewaarder van het zegel van het Altaar van de Zalige Apostel Jacobus, belast met de taak een bewijsstuk te overhandigen aan alle Gelovigen en Pelgrims uit alle landen van de wereld, die uit devotie of omwille van een gelofte de Bedevaartplaats van de Heilige Jacobus, onze Apostel, Patroon van de Spanjaarden en Titelheilige, bezoeken, maakt bekend aan allen, te samen en afzonderlijk, die dit zullen nagaan, dat …… dit allerheiligste Godshuis uit godsvrucht toegewijd heeft bezochtna een tocht van tenminste honderdduizend meter te voet of per paard dan wel tenminste tweehonderdduizend meter per fiets.

Ter waarmerking hiervan overhandig ik hem het voorliggend schrijven, bekrachtigd met het zegel van dezelfde Heilige Kerk.

Gegeven te Compostela op de…dag van de maand … in het jaar des Heren…

De Secretaris van het Kapittel'.

Camino Portugues: Afife - Valença

Vandaag gaan we een stevige hap uit de Camino nemen. Maar daarover later meer.

Om 7 uur liepen we weg van onze heerlijke kamer waar we prima hadden geslapen. Silvia zwaaide ons uit.

De eerste anderhalve kilometer was heel pittig maar we wisten dat dit vandaag de enige klim was en we waren nog fris. In het Bos kwamen we een Italiaanse vrouw tegen die we alle dagen al hadden gezien. Na 5 kilometer kwamen we aan in Vila Praia di Ancora en hielden we een korte pauze met een stempel in de kerk. Daarna liepen we kilometers weer langs het strand met een mooie zee en veel rotsen. Er liepen weer veel pelgrims. Op een gegeven moment was het een sliert. Ergens op een bankje even naar de zee kijken was rustgevend.

We liepen door omdat we besloten hadden vandaag een stuk trein te nemen. Van Caminha tot Valença. We gunde ons zelf even wat rust en toch verder. Het geeft ook minder druk om op tijd in Santiago te komen. In de middeleeuwen namen pelgrims ook graag gebruik van een lift met een paarden kar en wij besloten dus het “Stalen Ros” te nemen. Omdat we de trein van 12.10 wilde nemen liepen we stevig door. Maar 2 uur van tevoren hadden we nog maar 5 km te wandelen dus besloten we even te stoppen bij een bakker en daar iets te nemen. Het smaakte zo goed! Het is gek maar op zo’n tocht als deze waardeer je kleine lekkernijen of een kopje bouillon zo veel meer. Een mens heeft maar weinig nodig. We kwamen ruim op tijd in Caminha aan en dus besloten we in de kerk een stempel te halen. Daar was er geen maar er naast was het toeristen bureau en dus keken we daar. Inderdaad hadden ze daar een stempel. Ik vroeg tussen neus en lippen of de trein om 12.10 zou gaan maar kreeg te horen dat er staking was. Wat nu? Toch maar even naar het station gelopen. Ja die van 12.10 reed niet maar die van 14.45 wel. Dat betekende wel heel lang wachten. Via de app RometoRio bleek er een bus om 13.15 te gaan aan de andere kant van het dorp. Dus weer terug en daar sprak ik andere pelgrims aan die zeiden dat je alleen in de bus komt als je eerst een online ticket kocht. Ik zal hier besparen wat het allemaal heeft gekost om dat online te doen maar uiteindelijk reed de bus weg en zaten wij erin. Binnen een half uur waren we in Valença en konden we weer verder naar ons overnachtingsadres van vandaag. We slapen in de vesting van Valença. Het lijkt een beetje op Naarden Vesting. Prachtig oud met veel leuke winkeltjes.

En zo waren we kwart over 2 bij Recidencia do Sol.

We kregen een kamer met gedeeld bed terwijl we twee bedden hadden aangegeven. Maar we waren nog maar net in de kamer toen er op de deur werd geklopt en ze aangaven een tweede bed neer te kunnen zetten.

Door eerst lekker te relaxen en ons ding te doen, ging de tijd snel. Toen bleek dat het grootste gedeelte van de restaurants rond 19.00 sloten en moesten we ons toch nog haasten. Gelukkig vonden we een cafetaria waar we een vegan burger met friet konden hebben en dat smaakte prima.

Daarna nog een kort rondje door de vesting en keerden we terug op de kamer waar we ons klaar konden maken voor de nacht. Santiago is nu 119 km vanaf hier. We gaan Spanje in morgen. De Camino gaat door.

Deel 5: Waarom is de schelp het symbool van de pelgrim?

Historici hebben hier geen goede verklaring voor. Vast staat wel dat er rond het jaar 1200 bij het noordportaal van de kathedraal ongeveer tweehonderd concheiros (schelpenverkopers) hun winkeltje hadden.

Het meest spectaculaire verhaal over de oorsprong en de betekenis van de jakobsschelpen dateert uit de dertiende eeuw en werd opgetekend door Bernardo de Brihuega, kanunnik aan de kathedraal van Sevilla en medewerker van koning Alfonso.

Op het strand in de buurt van Oporto vierde men de bruiloft van een jonge ridder. Geheel onverwacht sloeg zijn paard op hol en kwam in zee terecht en de bruidegom verdween met paard en al in de golven. Op dat ogenblik kwam het scheepje van Sint-Jacob en zijn twee discipelen langs. De ridder botste tegen het scheepje en kon vervolgens naar het strand terugzwemmen. Ruiter en paard waren ongedeerd, maar helemaal overdekt met schelpen. Alle aanwezigen verheugden zich om die wonderbaarlijke redding door de apostel. Nog voor hij in Galicië aan land kwam, had hij al een mirakel verricht. Vanaf dat ogenblik werd de schelp gezien als het symbool van de bescherming door Santiago.

Maar de herkomst van de schelp zal wellicht altijd een mysterie blijven.