Weekend

5 augustus

Om 9 uur moest ik klaar staan omdat ik vandaag rondgeleid zou worden door Erlita en haar man Fer. Ik heb tot nu toe niet echt het hele centrum gezien en dus zouden zij mij vandaag het grootste gedeelte laten zien. Om twee minuten over negen waren ze er en ze verontschuldigden zich dat ze zo laat waren…….

Mijn Engels is nu zo dat ik soms niet meer hoef te denken wat of hoe ik het moet zeggen. Ik zie hoe snel je in een week de taal steeds makkelijker oppakt. Ze lieten mij verschillende centra zien waar mensen wonen en werken vanuit heel Azië. Ze lieten mij ook de meubelwerkplaats zien. Het is niet degene waar Wim van Zeeland jarenlang heeft gewerkt, die staat in Manila, maar wel hetzelfde concept. Er werken vooral mensen uit de buurt. Ze krijgen hier hun opleiding zodat ze later hun eigen werkplaats kunnen beginnen. Het zijn meubelen die met zorg en degelijkheid zijn gemaakt. Er werken zo'n 40 mensen hier en omdat er een order de deur uit moest werkten ze ook op zaterdag.

Daarna ging ik langs bij verschillende Focolare gemeenschappen. Overal werd ik voor een kopje koffie uitgenodigd en werden er verhalen verteld van hoe het hier begon. Wim van Zeeland werd weer veel genoemd en overal liet ik zien dat er nu een kleine Wim van Zeeland was. Ingrid en Nard hadden me een foto van hun gezin gestuurd en het was leuk hoe iedereen reageerde. O, hij had net zulk wit haar als de grote Wim, hij leek zoveel op Wim. Dus Nard en Ingrid, Wim is hier overal bewonderd.

Daarna kwam ik bij het huis waar Raymond woonde en dronken we ook daar weer een kopje koffie. Al met al had het de hele ochtend in beslag genomen en Fer en Erlita nodigde me uit om met hun ergens te gaan eten. Het werd weer een Filipijns restaurant. Ik had hun verteld wat er was gebeurd de dag ervoor en dus legde ze rustig de hele menukaart uit. Het was echt heerlijk. Alles werd ook nog eens geserveerd met een heerlijk koele mangodrank. Filipijns eten is echt heel smaakvol en ik vind het echt genot.

Daarna brachten ze me naar huis en kon ik even wat rusten. Daarna even alles uploaden op een wifipunt. Daar kwam ik ook Teresita tegen. Verleden jaar heb ik haar leren kennen toen ik in Italië was en het was fijn elkaar weer te ontmoeten. Ze was in Cebu geweest in het zuiden van de Filipijnen en had voor mij daar gedroogd fruit gekocht. Voor nog geen 10 euro heb ik nu ongelooflijk veel gedroogd fruit.

Daarna heb ik met een aantal ontzettend gelachen. We maakten foto's en ineens was het op die foto's zo grappig om de verhoudingen te zien met hoe groot ik ben en hoe kleine de Filipijnen. Daarna terug naar huis. Morgen is echt een rustdag. Even helemaal niets.

6 augustus

Lekker uitgeslapen en rustig ontbeten. Het weer is de laatste dagen iets beter. Hoewel het elke dag nog wel regent op een bepaald moment is er meer zon maar het is niet ongelooflijk heet. Het is echt voor mij precies goed. De vochtigheid blijft wel en mijn was doet er dagen over om te drogen. Het blijft plannen. Ik gebruikte de tijd ook om al mijn foto's een keer goed door te nemen. Het zijn er ondertussen zoveel en met de jaren ervaring van het maken van foto's weet je met welke je iets gaat doen en welke je nooit meer bekijkt.

Tussen de middag was ik bij het eten uitgenodigd van allen die in een focolaregemeenschap wonen. Ze zouden samen eten. Daar ontmoette ik twee uit Pakistan die hier een maand zijn en toen ze hoorde wat ik hier deed vroegen ze of ik niet naar Pakistan zou willen komen om hetzelfde te doen. We hebben emailadressen uitgewisseld en we zullen zien of dat gaat lukken.

Later die dag zouden we uitgenodigd worden op een afscheidsfeest en daarvoor hadden ze een lied geschreven. Ze vroegen of ik het lied kon spelen op de gitaar. Met wat kunst en vliegwerk lukte me het de akkoorden te vinden en zo oefenden we. Ook moest er een ander lied worden geoefend waar ik de tweede stem van wist. Zo heb ik nog moeten dirigeren ook.

Aan het eind van de middag gingen we richting het huis waar eerst een kapel door de bisschop zou worden ingewijd. Er wonen in dit huis heel veel seminaristen uit de Filipijnen, Vietnam, Korea en Myanmar. In deze landen zijn nog heel veel roepingen. Volgens mij wonen in dat ene huis net zoveel seminaristen als in heel Nederland samen.

Daarna was het feest voor pastoor Andrew. Hij zal deze maand vertrekken naar Rome.

Eerst was er een diner voor ons allemaal. Het zaaltje waar het werd gehouden was sjiek versierd en er was echt heel lekker eten. Sommige Filipijnse gerechten begin ik te herkennen. Ik zat naast Emanuela uit Italië en we spraken hier over het onderwijs dat hier op de Filipijnen wordt gegeven en dat zo weinig kans biedt aan kinderen met een beperking. Ze vertelde hoe slecht dat ook in India was, waar zij tientallen jaren had gewerkt. Ik zou elke vakantie wel ergens kunnen werken, begin ik steeds meer te beseffen. Daarna waren er zo een aantal die iets zongen en er werd gedanst. Heel vreugdevol was het het allemaal. Ook ons lied hebben we daar gezongen en ik speelde gitaar. Na nog wat toespraken ging iedereen weer naar huis. Morgen begint de werkweek weer. Einde van een mooi weekend.

De kop van het varken

Vandaag ging ik weer naar Pagasa. In mijn programma zou ik twee kinderen observeren en daarna het gesprek hebben met de ouders. Elia is een kind dat alleen maar alleen wil zijn, niet mee doet met de klas en alleen maar met blokken en Lego wil spelen. Tea is een meisje wat nog niet spreekt met haar bijna 4 jaar.

De lessen waren al begonnen en toen ik aankwam liet de leerkracht mij een meisje zien dat er woensdag niet was; Lea een meisje van 4 met down. Tussen de observaties van de twee kinderen door probeerde ik ook een beeld van Lea te krijgen. Het meisje was angstig, begreep niet wat er allemaal om haar heen gebeurde en deed of haar handen voor haar ogen of voor haar oren. Ze was in deze klas gezet omdat ze vier jaar was maar voor mij was het duidelijk dat ze hier helemaal niet paste. Er is nog een andere klas met 2 en 3 jarigen en ik heb voorgesteld haar naar die groep te doen en meer te kijken naar haar niveau dan haar leeftijd. Volgende week woensdag observeer ik haar nog een keer. Maar het grootste gedeelte observeerde ik Elia en Tea.

Na schooltijd sprak ik eerst met de vader van Elia. Hij was voorbereid op het feit dat ik hem mijn zorgen uitte dat ik denk dat Elia gedragingen heeft in het autistisch spectrum en we zijn al heel snel overgegaan op de adviezen die ik hem kon geven. We hebben ongeveer anderhalf uur met elkaar gesproken. Hij nam het allemaal serieus op en was heel blij met de handvaten die ik hem gaf. Toen we klaar waren vroeg hij of ik met hem, zijn vrouw en hun kinderen uit eten wilde. Hij wilde iets terugdoen. Zo ging ik samen met hun naar de andere kant van Tagaytay naar een speciaal restaurant dat Filipijns eten serveerde. Eerst kreeg ik een soort soep voorgeschoteld dat je eigenlijk drinkt. Er zit niets in dan alleen de getrokken soep. Daarna kwamen er allemaal gerechten op tafel, rijst, pansit, en heerlijke gegrild rundvlees. Daarna kwam er een pan op tafel met iets van het varken. Ik was al een heel end op weg om het te eten toe hij vertelde dat het de interne delenvan de kop van hetvarken was. Eeeeeh okay, goed dat ik dat niet van te voren wist, nu had ik het grootste gedeelte van het gerecht al op. Het smaakte zeker niet onaardig, hoewel toen ik eenmaal wist wat het was, was het toch anders.

Daarna bracht hij eerst zijn vrouw en zijn kinderen thuis. Ze nodigde mij uit bij hun thuis en met trots toonde ze mij hun huiskamer. Ik zag mijn eigen woonkamer voor me……… wat een verschil.

Daarna terug naar Pagasa waar ik het gesprek had met de moeder van Tea. Een jonge moeder met Tea als enigst kind. Ik kon haar vertellen dat ik eigenlijk me niet zo'n zorgen maak om Tea, ze is nog heel jong, is verlegen en dus durft nog niet zo te communiceren. Maar ik zie dat ze begrijpt wat er van haar wordt verlangd. Wat een opluchting zag ik bij haar. Ze vertelde dat ze door het vorige gesprek met mij woensdag al was begonnen om haar voor te lezen. Ze heeft thuis geen boeken maar van Pagasa had ze een boek mogen lenen. Ik heb haar gecomplimenteerd voor haar stappen die ze zelf al had genomen.

Daarna een gesprek met de leerkracht die in haar klasje al deze kinderen heeft en hoe ze het allemaal zou kunnen volgen. Het was een diep gesprek over dromen en realiteit. Ik realiseer me hoeveel hulp hier nodig zou moeten zijn om ieder kind dat te kunnen geven wat ze nodig hebben.

Daarna kwam Erlin langs gelopen. Hij is de verantwoordelijke voor het hele sociale centrum. Hij bracht me in een winkeltje dat ze hebben waar mensen tegen een gereduceerde prijs dingen kunnen kopen. We hebben lang gesproken. Van Pagasa, naar sociale onrechtvaardigheid, naar de situatie in de Filipijnen. Hij heeft me uitgelegd waarom de mensen hier Duterte, de president, op handen dragen. En ik snap dat nu. Hij staat op tegen corruptie en wil echt de Filipijnen minder ongelijk maken. Hij staat op tegen de grootgrondbezitters en ieder die de arme mensen onrecht aan doet. In het westen hebben ze het alleen maar over zijn moorden op drugsdealers. Maar ik merk in deze weken dat de mensen hier zo niet naar hem kijken.

Het was een drukke dag geweest. Ik heb zulke onverwachte dingen meegemaakt. Het is eigenlijk elke dag een verrassing wat me nu weer zal overkomen.

Ik ben hier nu een week maar wat is er veel gebeurd.

Oudergesprekken

Om 8 uur stond de tricicle weer klaar. Hij kent me onderhand en weet waar hij naar toe moet. Vandaag weer naar Bukas Palad. Het weer is nog steeds wisselvallig en regenachtig maar ja, dan moet je ook maar niet in het regenseizoen hier komen.

In Bukas Palad heb ik eerst weer in de klassen gekeken. De kinderen komen allemaal van arme gezinnen. Daarom krijgen de kinderen hier ook een goede warme maaltijd. Ook als ze binnen komen krijgen ze een beker melk. Melk en alle melkproducten zijn hier schaars. Ik besef hoeveel melk wij consumeren nu ik het hier nauwelijks zie.

Ik had weer wat observaties in de klassen. Ik maak een steeds diepere buiging voor deze leerkrachten, die zonder opleiding zo ongelooflijk goed lesgeven. Dat wat ik hun heb geleerd zie ik nu al in de praktijk.

Nadat de kinderen waren vertrokken had ik een gesprek met Mari die ook een van de leerkrachten is en een zoontje van 5 heeft die doof is. Hij zit op de gewone school maar daar vinden ze het niet nodig om te gebaren terwijl hij nog geen taal gebruikt. Hij heeft pas sinds twee jaar gehoorapparaten. We hebben lang gesproken. In het begin dacht ik: wat kan ik doen? Ik ben hier maar twee weken. Maar ik merk dat iedereen vooral zijn verhaal kwijt wil en vragen beantwoord wil hebben. Mensen krijgen hier een keer te horen dat hun kind iets mankeert en daarna is er niemand die met ze op weg gaat.

Daarna kwam ook de moeder van Carl de jongen met Down en heb ik eerst met hem gespeeld en hem laten spelen. Ook hij zit niet hier op Bukas Palad maar op een school voor special need kinderen en praat nog niet. Het waren twee prachtige uren. Wat een vreugde en hoe open was hij naar mij. Hij speelde en betrok mij erbij en samen hebben we gedanst op de melodie van "Let it go". Aan het eind zei de moeder dat al haar vragen zijn beantwoord. Dat kleine beetje wat ik kan doen is zo belangrijk voor ze.

Daarna het ik wat tijd om enkele dingen te regelen. Ik vertrek namelijk een dag eerder terug naar Hong Kong. Ten eerste want dat bespaard me 120 euro aan een visum want die loopt de 19de af en voor enkele uren moet ik dan heel veel geld betalen. Ten tweede omdat ik heb gezien dat de drie uur die ik heb in Hong Kong te kort is en Philippine Airlines steeds te laat aankomt in Hong Kong en ik mijn vliegtuig in Hong Kong zou kunnen missen.

Ik zal nu de 19de vliegen naar Hong Kong en in hetzelfde hotel heb ik een kamer kunnen boeken en de dag erna vertrek ik dan naar Amsterdam. Zo heb ik meer rust, minder geld kwijt en kan ik meer slapen. Ik kon de ticket gratis omzetten en heb nog Hong Kong dollars om daar te overleven… ha ha.

Nadat iedereen om 5 uur klaar was met werken heb ik nog een lange tijd met Erlita gesproken de verantwoordelijke van Bukas Palad over welke gebieden de leerkrachten zich nog zouden kunnen bekwamen. Ik vroeg haar op een gegeven moment hoeveel de leerkrachten verdienen per maand, gewoon om een idee te hebben. Ze zei me 180 euro. Dat is voor 40 uur per week werken. Wat een verschil met ons!

De rest van de avond rustig aan en vroeg naar bed. Het is intens en ik merk dat ik echt moe ben aan het eind van de dag en dus gebruik ik de tijd om te slapen. Het is tenslotte vakantie, niet?

Bukas Palad en Pagasa

1 augustus

Opstaan, aankleden en ontbijten. Om 8 uur stond er een tricicle klaar bij de poort om me op te halen. Ze hadden een grote besteld. Ik heb nu begrepen dat je overal verschillende tricicles hebt in de Filipijnen. In Palawan kon ik heel makkelijk instappen maar hier in Tagaytay zou ik bijna drie dubbel gevouwen moeten worden. Dus hadden ze in Bukas Palad bedacht dat ik een speciale zou moeten hebben die wat hoger was. Een meisje dat ook naar het centrum moest vroeg of ze mee mocht rijden. Prima hoor, stap maar in.

Daarna een korte rit naar Bukas Palad. Het is beter weer nu maar gelukkig niet te warm. Ook al kan het vandaag best nog regenen. Aangekomen heb ik de drie uur school gebruikt om in de klassen rond te kijken en te zien hoe de leerkrachten het doen. Het was geweldig met hoeveel hart ze er zijn voor de kinderen.

De kinderen hebben school uniformen en de kleuren van hun uniform horen bij de kleur van de klas. Dus in de rode klas (kinderen van 2 en 3 jaar) hebben ze rood met witte uniformen. In de gele en blauwe klas (kinderen van 4 en 5 jaar) hebben ze geel met witte en blauw met witte uniformen.

Kinderen zijn overal hetzelfde en hoewel de taal een barrière zou kunnen zijn is dat het niet. Ze praten gewoon Tagalog tegen me en ik gewoon Engels tegen hun. Het was heel mooi te zien dat toen ik in de laatste klas was de leerkracht een boek voorlas en ik, hoewel ik niet de taal kan begrijpen, wel zag dat ze dingen die ik gisteren had verteld nu ook probeerde in praktijk te brengen.

Op de binnen plaats stonden heel veel boodschappentassen met eten klaar. Elke 14 dagen kunnen de gezinnen van de kinderen die op school zitten tegen gereduceerde prijzen een grote boodschappentas krijgen met rijst, tandpasta, wasmiddel en andere dingen. Nadat de school uit was werden deze tassen uitgedeeld.

Ik at weer met de leerkrachten mee. Daarna even een rustpauze. Ondertussen heb ik mijn documenten gemaild naar iemand en kan ik nu de powerpoints op een grootscherm laten zien.

Om twee uur begon de les weer. Dit keer zouden we dieper op autisme ingaan. Het waren weer intense uren maar ik moet zeggen toen we aan het eind weer de ronde deden met de vraag: wat is autisme, moest ik constateren hoeveel iedereen had geleerd. We hebben aan het eind een foto gemaakt van de groep. Volgende week ga ik verder met les geven maar dan gaat het over andere dingen. De eerste ronde is nu afgesloten.

Ik merkte wel hoe moe ik was aan het eind. Maar nu ik iedereen ook beter leer kennen voelt het ook als thuis zijn. De leerkrachten zijn minder verlegen en ik merk dat ik langzamerhand word opgenomen in hun wereld.

2 augustus

Om 8 uur stond de tricicle weer klaar. Dit keer werd ik naar Pagasa gebracht. Pagasa betekent "Hoop". Hier beginnen de lessen om 8.30.

Het was nog vroeg en dus was ik even in het administratieve gedeelte van het centrum waar ook een bureau is voor adoptie op afstand. 400 kinderen en hun families uit de buurt krijgen hier vanuit andere landen geldelijke ondersteuning. Ze waren trots om mij hun werk te laten zien. Daarna werd ik naar de klaslokalen gebracht. Ik begon in een klasje met 13 kinderen die normaal met 21 zijn maar als het regent, en dat deed het heel hard, komen veel kinderen niet.

Al gauw viel me Elia op. In zichzelf was hij aan het spelen en was met geen mogelijkheid tot iets anders te bewegen. Daarna wezen de leerkrachten me op Marvin, hij is 4 maar spreekt nog niet. En datzelfde met Tea een meisje van 3. De rest van de ochtend heb ik me een beetje met hun bezig gehouden. Observeren, uitdagen tot iets te doen en gebaren.

Buiten was het bar en boos en ik hoorde dat de tweede groep niet zou komen omdat het nu te veel regende en ouders hun kinderen dan niet brengen.

Alle kinderen kregen weer een warme maaltijd. Ik kreeg twee grote tassen met fruit als dank voor het feit dat ik gekomen was. Ananas, avocado, papaya, en dragonfrute. Dat laatste had ik wel al veel gezien maar nog nooit gegeten. Er werd er een opengemaakt voor mij en daarnaast kreeg ik twee soorten broodjes die ze hier bakken in de bakkerij hier vlakbij.

Tegen het middag uur werden de kinderen door hun ouders opgehaald. Ik leerde de vader van Elia en de moeders van Marvin en Tea kennen en met beiden had ik een kort gesprekje. Ze zijn zich beide bewust dat hun kind zich niet volgens de gewone normen ontwikkelt en ik maakte met beiden een afspraak dat ik speciaal een ochtend zou komen en dat ik dan hun kind zou observeren en daarna met hun als ouders een gesprek zal hebben. Elia en Tea vrijdag en Marvin volgende week woensdag. De moeder van Marvin omhelsde me, zo blij was ze dat iemand naar haar kind wilde kijken.

Daarna was er het warm eten met de staf van Pagasa en hebben we veel over de kinderen en het centrum gesproken. Omdat door het slechte weer alles stil lag was er voor vandaag niet echt meer iets te doen en besloot ik naar huis te gaan. Ik kreeg een lift aangeboden. De straten waren heel rustig. Het regende nu al uren achtereen en het was duidelijk dat de meeste mensen binnen zaten. En zo heb ik 's middags heerlijk geslapen want ik merk dat het intense dagen zijn.

Waar ik aan moet wennen elke keer is dat mensen zo tegen me opkijken. Alsof ik de wetenschap in pacht heb. Zeker heb ik gestudeerd en weet ik veel op een bepaald gebied maar ik maar echt een buiging voor deze leerkrachten die met heel weinig materiaal zoveel voor deze kinderen doen. Zij geven mij zoveel dat ik het soms lastig vind dat ze zo tegen mij opkijken. Ik probeer ze steeds te laten merken dat ik onder de indruk ben van wat ze doen en dat het het zo goed doen. Alles wat ik hier kom doen ik alleen maar samen met hun kijken hoe we het beter kunnen maken voor de kinderen maar samen

De eerste lesdag

30 juli

Na goede nachtrust, ontbeten en om 10 uur naar de kerk bij de "blue roof". De wind is iets minder maar het regent, regent, regent. En niet zo'n klein beetje. Het was er heel druk en weer leerde ik weer andere mensen kennen. Daarna even terug naar huis en daarna eten bij het Focolare. Ze wilde weten over Nederland. Reviwas ooit in de 70er jaren met de internationale muziekgroep Gen Verde in Nederland geweest en naar de Efteling geweest. Daar had ze de Holle Bolle Gijs gezien en ze kon nog steeds zeggen: Papier hier, dank je wel. Op mijn iPad had ik verschillende foto's van Nederland en zo heb ik het een en ander verteld.

Daarna even rust en om 3 uur was er weer een ander feest. Nu dichtbij huis. Het was een middag met mensen van allerlei verschillende godsdiensten, christenen, boeddhisten en moslims. Er werden spelletjes gedaan en met elkaar gesproken en natuurlijk gegeten. Alles werd gedaan in de Zaal Wim. Deze zaal is vernoemd naar Wim van Zeeland die jarenlang in de Filipijnen heeft gewoond en gewerkt en op jonge leeftijd is overleden. Hij heeft veel voor de mensen hier betekend en deze zaal is een van de gedachtenissen aan hem.

Ik kwam Raymond weer tegen en we hebben een lange tijd gesproken. Hij vertelde hoe het hem het eerste half jaar is vergaan en het was echt een gesprek van hart tot hart. Tegelijkertijd hebben we ook ontzettend gelachen.

Het was een fijne middag zo samen met deze mensen. Uiteindelijk ben ik even naar huis gegaan en heb wat gewassen. Drogen is op dit moment echt een probleem. Met deze hoge lucht vochtigheid droog echt alles heel langzaam. Het duurt gauw twee dagen voor iets droog is dus moet je goed nadenken wanneer je iets wat en wanneer je iets wil dragen.

In de avond zou er een moment zijn waar ik me aan een grote groep zou voorstellen met de anderen die aangekomen waren en dus zou ik weer meerijden met het Focolare. Toen ik bij hun aankwam zaten ze net naar de Voice of The Philippines te kijken. Grappig het zag er helemaal hetzelfde uit, zelfs de stoelen waar de coaches in zaten.

We reden met zijn allen weer richting het ontmoetingscentrum en daar waren we met zo'n 50 mensen samen. Dit waren allemaal mensen die in verschillende Focolaregemeenschappen leven. Ik begin nu al wat meer namen te leren kennen en te weten wie wie is. Het was een fijn samenzijn. Ik kwam Ting tegen die 30 jaar geleden ook in Italië was. We hebben samen heerlijk gelachen van de verschillende avonturen die we in die tijd hebben meegemaakt.

Daarna terug naar huis. Morgen word ik om 9 uur verwacht en gaat het werken beginnen.

31 juli

Ik was al voor de wekker wakker. Ik begon mij ochtend ritueel en in de keuken lag een grote torop zijn rug te spartelen. Insecten zijn niet mijn ding, spinnen vind ik echt vreselijk en nu had ik niet eens zo'n moeite mee. Hij vloog, toen ik hem een mep verkocht ergens onder en ik heb hem niet meer gezien. Maar goed, alles maar goed dicht houden want ik wil zo'n beest niet in mijn bed vinden. Daarna alles in mijn rugtas gedaan en vertrokken om met Marigio mee te rijden naar Bukas Palad.

Daar was een programma bezig voor de moeders en de kinderen. Het was de laatste dag van Nutrition month en de jongeren waren net bezig met een dans voor iedereen. Elk jaar wordt er een hele maand besteedt aan gezond eten. Bij deze afsluiting werden prijzen uitgereikt aan het gezondste kind, de mooiste fruit hoed en de sportiefste moeder. Daarna was er eten voor iedereen.

Erlita leidde mij rond door het centrum. Er zijn drie klasjes, een keuken, een grote ruimte waar eens per maand een dokter, een tandarts en andere medische diensten langs komen. Kinderen worden niet alleen gevolgd ook is er een heel programma voor de families van de kinderen en sommigen hebben ook financiële bijstand van een familie uit Europa (adoptie op afstand). Om elf uur gingen de kinderen naar huis en werden de klassen opgeruimd en schoongemaakt door de leerkrachten. Daarna had ik mijn eerste ontmoeting met hen. Ik stelde me voor en daarna stelde zij zich voor. Het zijn alle drie vrouwen die hier al meer dan 10 jaar werken en geen opleiding hebben als leerkracht. Ze zijn begonnen en hebben zichzelf het helemaal aangeleerd. Ik heb ze gevraagd wat h ze het mooiste aan dit vak vonden en wat het moeilijkste. Het werd een mooie uitwisseling van ervaringen. Daarna hebben we het over een heleboel dingen gehad en hebben ze mij hun werkwijze uitgelegd. Het was indrukwekkend wat ze allemaal al deden. Dat waar wij jaren op zitten studeren hadden zij zichzelf al eigen gemaakt.

Een van de leerkrachten had mij al verteld dat ze een zoontje had dat doof was en op een speciale school zat. Helaas begreep ik dat ze hier nog van mening zijn dat men een kind oraal moet opvoeden. Ze vertelde dat ze wel thuis gebaren gebruikte maar meer homemade en niet de officiële gebaren. En even later kwam Jean Carl van school.

De kinderen spreken hier allemaal Tagalog en geen Engels maar ik vroeg ondersteund in gebaren wat zijn naam was en hij gebaarde de letter J van Jean. Ik maakte de letter M van mijn naam en stralend keek hij naar zijn moeder en maakte ook de letter M en wees naar mij. Ik begon het uit te dagen met wat hij in zijn hand had en zo ontstond er voorzichtig een spel/conversatie. Binnen het kwartier zat hij op mijn schoot en deden we allemaal spelletjes met gebaren.

Daarna was het middageten en at ik met de leerkrachten en hun eigen kinderen mee. Rijst met veel groenten en fruit. Daarna kon ik even wat rusten en mijn verhalen bij werken. Om 2 uur ging ik weer naar het centrum.

Daar zat iedereen al klaar en wilde ik mijn USB stick installeren om via de beamer de powerpoint te kunnen laten zien. Maar wat we ook probeerde het lukte niet en de usb-stick verscheen niet in Mijn Computer. Gelukkig had ik alle documenten op mijn iPad gedownload en hebben we rond mijn iPad gezeten. We hebben eerst "Interactive Storytelling" gedaan. Het was voor mij ook nog aftasten hoe ze reageerde en hoe het met mij ging in het Engels. Er waren ook jongeren bij die uit verschillende landen hier zijn om ook als vrijwilliger te werken in Bukas Palad. Na een pauze ben ik gaan lesgeven over autisme. Iets wat hier nog in de kinderschoenen staat. Men weet er zo weinig van. Al met al heb ik bijna drie uur les gegeven en dat merkte ik ook wel. Alles in het Engels is niet makkelijk maar ik merkte dat het onderwerp iedereen zo aangreep.

Aan het eind merkte ik dat iedereen heel blij was maar ook verzadigd. Morgen middag gaan we verder. Verder zal ik morgen beginnen met het observeren van de lessen en daarna adviseren van de leerkrachten.

Het was een drukke en volle dag, op naar morgen.

Feest voor Attim

Eerst wil ik iedereen heel hartelijk bedanken voor alle lieve en meelevende berichtjes elke keer. Het maakt dat ik jullie heel dicht bij mij voel.

Het is zonnig als ik wakker word en het uitzicht uit mijn appartement is nu echt alsof ik midden in het regenwoud zit. Dit huis staat tegen een heuvel en ik zit in het lagere gedeelte en kijk dus zo de natuur in.

Ik verkende het appartement een beetje. De waterkoker deed het niet dus daar moet ik nog een oplossing voor vinden want er is hier geen gasfornuis of iets degelijks, de was gedaan en ontbeten met fruit.

Gisteren ben ik trouwens tot de ontdekking gekomen dat de ananas niet aan boom groeit maar aan een plant op de grond.

Na een rustige wandeling op het terrein van Terra Moy ga ik even mijn verhaal oploaden in de Focolaregemeenschap vlakbij. Daarna rijden we met zijn allen naar een derde gedeelte waar ik nog niet ben geweest. Hier is ook een groot ontmoetingscentrum. Daar is vandaag een groot afscheidsfeest van Attim die na een heleboel jaren naar Hong Kong vertrekt. Er worden meer dan twee honderd mensen verwacht. Ik help mee om alles in orde te maken en heb daar ook de lunch, rijst met vis en groenten. Daarna druppelen langzamerhand de mensen binnen. Ik leer Erlita kennen met wie ik de laatste tijd gemaild heb en die verantwoordelijk is voor Bukas Palad en Pagasa hier in Tagaytay. We spreken af dat ik maandag om 9 uur in Bukas Palad ben.

Het feest begint met eerst een gebed en een zegen over al het meegebrachte eten. Er staat echt van alles op tafel en daarna kan het eten beginnen. Niet dat ieder netjes in een rij gaat staan, nee iedereen stort zich op het eten. Er is echt genoeg voor iedereen en ik eet veel nieuwe dingen waar ik niet de naam van weet maar die ontzettend lekker zijn. Natuurlijk val ik op met mijn lengte en blonde haar en velen komen zich voorstellen aan mij en noemen hun naam.

Mijn aandacht wordt getrokken door een jongetje met down en ik raak in gesprek met zijn moeder. Charly heet hij en is 7 jaar. Hij heeft zijn mooiste kleren aan en we highfiven een aantal keren. Hij lacht en ik maak wat gebaren.

Na het eten worden de tafels opgeruimd en de stoelen voor het podium gezet. En zo begint er een programma waarbij alle verschillende groepen op een of andere manier afscheid nemen van Attim. Liedjes, dansje, toespraken en sketches. Er wordt hard gelachen. Het mooiste is als de seminaristen samen met de 5 priesters een dans doen samen. Geweldig om dat te zien. Dat kun je je in Nederland niet voorstellen. Ook al is het andere muziek, de pasjes zijn als die van "Gangnamstyle". Aan eind een toespraak van Attim die iedereen bedankt en dan is het feest afgelopen.

Ik help nog mee met opruimen en rij daarna met enkele mee terug.

Het feest heeft me heel veel gedaan. Ik was blij de eenvoud en blijheid te zien. Ik ga weer vroeg naar bed. De dagen zullen nog intens worden dus ik gebruik nu even alle tijd die ik heb om te rusten. Onderhand is er nu ook contact met Bukas Palad in Manila waar ik over 2 weken naar toe vertrek. Samen is er nu de tijd om te zien wat ik daar zal doen.

Aankomst in Tagaytay

Lekker geslapen en met rust mijn rugzak ingepakt. Ik had nog wat tijd voor ik kon gaan eten en ging lekker op mijn veranda zitten. Wat een weelde om zo in deze tuin  te zitten. Ze zeggen hier dat het echt de Palawanse natuur laat zien en nu ik daar ben geweest geloof ik ze. Het was echt heel leuk om hier te zijn. Daarna lekker ontbeten bracht de eigenaar me naar het vliegveld. Het vliegveld is sinds 2 maanden open. Mooi en groot. Je ziet dat Palawan steeds meer toeristen ontvangt want je kunt hier nu ook internationaal vliegen. Ik moest bij binnen komst ongeveer 4 euro betalen om binnen te komen. Een soort extra belasting.

Het vliegtuig vertrok op tijd. Ik denk dat ik bij het bestellen van de ticket iets heb aan gevinkt want als een van de weinige mensen in het vliegtuig kreeg ik een maaltijd. Dat was op de heenreis ook al zo geweest. Zo had ik meteen de lunch.

Al na een uur waren we in Manila. Heel snel had ik mijn bagage en kon ik naar de uitgang. Ik moest uitkijken naar iemand met in haar hand het blad New City. Maar bij de deur stond ze met zo'n groot bord FOCOLARE er op dat ik het al van verre zag. Het was Choli. Ze kwam me samen met Fidel ophalen om naar Tagaytay te brengen.

We vertrokken, wat een verkeer, wat een auto's, wat een wegen. We reden denk ik anderhalf uur en naar mate we dichter bij Tagaytay kwamen werd het rustiger op de weg. Ook kwamen we in een meer landelijk gebied. Het was onderhand heel hard gaan waaien en regenen. Choli vertelde me dat er een tyfoon was die over dit gedeelte van de Filipijnen aan het trekken was.

Het Focolarecentrum in Tagaytay bestaat uit drie stukken terrein. Ik zou gehuisvest worden op Terra Moy. Toen we daar aankwamen stonden er al twee op ons te wachten bij het huis wat mijn bases zou worden voor de komende twee weken. Ik ga niet alle namen noemen want er zullen er zoveel zijn in de komende tijd en niemand begrijpt daarna nog wie wie is.

Ik werd heel hartelijk ontvangen en in het appartement stond een grote mand met advocados en bananen als welkomsgeschenk. Het was echt een geweldige plaats met uitzicht op kokosbomen en andere tropische planten. Daarna liep ik even met hun mee naar hun huis zodat ik wist waar zij woonden en ging ik daarna terug om mijn rugzak uit te pakken, me wat op te knappen en te rusten. Ik voelde me moe.

Om 5 uur had ik bij hun afgesproken om daarna samen naar een ander terrein te gaan met de auto reden we er naar toe. Dit terrein heet: het blauwe dak, omdat een van de huizen een blauw dak heeft. Daar ontmoette ik Raymond die verleden jaar vanuit Nederland hier naar toe was verhuisd. We hebben even heerlijk Nederlands geklets en spraken meteen af dat we ergens in deze weken een keer samen koffie zouden drinken om wat bij te kletsen. Ik had voor hem expressokoffie meegenomen omdat ik wist dat ze dat hier moeilijk konden vinden.

Daarna terug naar Terra Moy. Daar was ik uitgenodigd op het eten in de Focolare gemeenschap en zo heb ik heerlijk gegeten en ieder zo leren kennen. Iedereen was zo nieuwsgierig naar de lessen die ik zou geven.

Daarna terug naar huis en me klaar gemaakt om te gaan slapen. De wind ging tekeer en de regen kwam met baken uit te hemel. Maar ik zat heerlijk binnen.

In dit huis is geen internet dus ik zal niet meer echt elke dag kunnen posten maar ik hou wel de verhalen bij.

Puerto Princesa

Een lange nachtrust. Ik heb de laatste dagen veel geslapen maar het is tenslotte vakantie en ik heb heel wat in te halen. Om 9 uur had ik het ontbijt besteld. Ik had voor een Engels ontbijt gekozen zodat ik een bodempje had.

Mijn spullen gepakt en buiten een tricicle aangehouden. Die bracht me naar het Baywatchpark. Eigenlijk een boulevard langs de baai. Dat was echt vergane glorie maar goed. Ik heb even lekker langs het water gezeten en heb wat foto's gemaakt. Daar vlakbij was de Kathedraal en in de boekjes stond dat deze mooi was. Het was echt niet meer dan 600 meter lopen maar ik werd constant door langs rijdende tricicle's gevraagd of ik niet wilde instappen. Hier heb ik al gezien dat men ook voor 200 meter een tricicle neemt maar dat was me iets te veel. In de kerk was het heerlijk koel en heb ik een tijdje gezeten. En denk niet dat het er stil is en dat er niemand is. Er werd op steigers gewerkt, een groep zat te wachten en bleek later een kind te laten dopen (donderdagochtend half 12), een kat kwam zijn muis op eten in een hoekje, iemand doorkruisde de kerk omdat deze tussen twee straten ligt, mensen baden en kinderen speelde.

Na een tijdje ben ik weer verder gegaan en bedacht me dat ik nog een nieuw t-shirt nodig had. Ik kwam lans een winkel van sinkel en kocht voor anderhalve euro en prima T-shirt. Dat hier niet vaak een Europeaan komt is duidelijk, vele keken me aan maar wilde me ook groeten of een praatje maken. Op de achtergrond was muziek te horen. Michael W. Smith. Voor wie niet weet wie dat is, dat is een gospel-praisezanger. Er werd hieren daar lekker meegezongen. Mooi dat dit zo kan.

Je kunt zeggen wat je wilt maar de Filipijnen zijn ongelooflijk vriendelijke mensen. Er zit een blijheid in bijna iedereen, wat zijn omstandigheden ook zijn. Wat een les. Blij zijn met wat het leven je geeft.

Daarna heb ik een tricicle naar een shoppingmall genomen die ik op de heen weg gezien had en waar ik wat souveniertjes kon kopen en ook wat kon eten.

Het leek toen ik binnen kwam alsof ik met een tijdmachine in eens weer terug was in Europa. Alles was heel netjes en schoon, winkels van merknamen en mooie restaurants. Ik moest even met mijn hele zijn een switch maken, dat had ik tot nu toe niet meegemaakt.

Ik ging naar een Filipijns restaurant en bestelde wat. Ik zag dat ze een glas water neerzette met daarin een lepel en een vork. Vreemd, dacht ik, moet ik nu mijn water opdrinken met vork en lepel? Maar het water was heet en het was dus om mijn vork en lepel schoon te maken en niet om op te drinken. Het eten was heerlijk, nasi, met een kippenpootje en loepiaatjes. Alles voor drie euro.

Daarna kwam ik langs een kantoorboekhandel en zag van die puzzels van kunstof met cijfers die er ingestanst waren. Ineens kwam ik op het idee om er voor elk centrum waar ik zal werken een te kopen. Ik had eigenlijk geen dingen voor hun mee kunnen nemen en dit was een mooie gelegenheid. Ze kostten per stuk nog geen 30 cent.

Na nog een heerlijk ijskoffie nam ik weer een tricicle naar het Bessies Bed and Breakfast. Daar heb ik eerst even heerlijk geslapen en daarna even aan het verhaal van vandaag gewerkt. Er liep een heel klein meisje rond die steeds dichterbij kwam en helemaal in het Taglog tegen me sprak. Ze werd steeds vrijer. Op een gegeven moment zaten we samen op de bank. Ik begon wat dierengebaren te maken en ze begon me na te doen. Wat geweldig ik maakte het gebaar, zei het woord in het Engels en zij zei en deed me na. Het zijn van die unieke momenten. Ik gaf haar een koek en ze begon hem intens gelukkig op te peuzelen naast me. Dit zijn van die gouden momenten.

Daarna op de markt nog wat fruit gaan halen want ik had al warm gegeten en toen was het al weer avond. De dagen vliegen alsof ze maar uit een paar uur bestaan maar wat zijn ze vol en speciaal